top of page
grok-image-97f29bd1-491d-48fd-bf00-ef2cbf6b1cc6_edited.png
  • LinkedIn
  • Youtube
grok-image-500d516e-097d-4afc-99af-2397e098571d.jpg

Groeicultuur of

afvinkcultuur?

Een cultuur van groei, 

of conformiteit?

Hoe kan het dat de mens zo lang nauwelijks vooruitgang boekte?

​

Tussen de eerste stenen werktuigen en de landbouw liggen geen decennia, maar miljoenen jaren. Tussen de eerste oogst en de stoommachine duizenden. Dan, in een paar eeuwen: een warme douche, antibiotica, een mens op de maan. En moreel hetzelfde patroon: een eind aan de slavernij, aan kinderarbeid, en kiesrecht voor vrouwen.

​

Je hoort vaak: latere uitvindingen hadden eerdere nodig. Dat is waar, maar het verklaart niet waarom we zo laat begonnen, en ook niet waarom we daarna zo lang bijna niets veranderden. Geen natuurwet maakte de stap van werktuig naar akker, of van akker naar machine, onmogelijk. Alles wat nodig was, lag binnen handbereik. De grondstoffen waren er. Ons creatieve brein ook. 

 

Waarom ging het dan zo lang zo langzaam?

Waarom was er zo weinig vooruitgang?

Wilde men geen innovatie? Of wist men niet hoe? Ik denk dat het eerste volgde uit het tweede. Men wist niet hoe vernieuwing tot verbetering kon leiden. En concludeerde daarom dat vernieuwing onwenselijk was. 

​

Begrijpelijk. Want verandering is nog geen vooruitgang. Zonder goede kennis van wat wel en niet mogelijk is, zorgt vernieuwing — zeker radicale — eerder voor nieuwe problemen dan dat ze oude oplost.

​

Het gevolg: culturen die traditie heilig verklaarden, verandering vreesden, en conformiteit tot verplichting maakten. En dus werd stilstand de norm.

Het ontbrekende ingredient:

Wat ontbrak, was de kennis om vernieuwing duurzaam te maken: een manier waarop verandering niet tot chaos leidde, maar tot verbetering.

​

Dat vroeg om een andere traditie. Niet alleen het bestaande overdragen, maar ruimte maken voor afwijking, kritiek, en experiment. Voor de erkenning dat we ernaast kunnen zitten.

​

Die traditie begon bij mensen die tegen de norm in durfden te gaan. Nog voordat het loonde. Denk aan Socrates, die bestaande kennis in twijfel trok. Galileo, die de aarde uit het centrum haalde. Of Semmelweis, die artsen erop wees hun handen te wassen. 

​

Hun moed was het begin. Daaruit groeide uiteindelijk iets groters: normen die kritiek op normen mogelijk maakten. Een traditie van kritiek.

Een 'traditie van kritiek'

Dat is het verschil tussen een gesloten en een open cultuur. Tussen stagnatie en innovatie. Tussen scheefgroei, en kennisgroei.

 

Wil je daar meer over weten? Boek de keynote: Traditie van Kritiek.

​

Een cultuur die eist dat je je conformeert aan bestaande kennis stagneert.

Een cultuur die ruimte laat voor afwijking en kritiek groeit.

bottom of page